De Taalunie

Een Nederlandse Academie française

De Dietse Nederlanden (waar ik Vlaanderen en Nederland mee bedoel) zouden veel meer baat hebben bij een assertieve Taalunie. Noem het gerust een Academie française, maar dan voor de Nederlandse taal. Het doel van de Taalunie moet niet enkel een gemeenschappelijke taal ontwikkelen en onderhouden zijn, maar ook het effectief opleggen daarvan. Zeker Vlaanderen zou gebaat zijn bij een Taalunie die het taalkundig provincialisme (lees: dialecten* ) bestrijdt en een Nederlandse eenheidstaal kan opleggen. Want nog meer dan Nederland heeft Vlaanderen het probleem dat elk boerendorp bijna een ander dialect spreekt en daarbij nog denkt dat hun dialect een verrijking zou zijn van de taal. Het is om je blauw te ergeren als je hoort hoe zangers menen te denken dat hun onverstaanbaar gemompel voor kunst moet doorgaan, hoe mensen na meerdere generaties hoger onderwijs menen te denken dat het beter is om zich uit te drukken in één of ander lokaal dialect en nog erger, hoe bewindsleden lijken te denken dat het nodig is om subsidies uit te trekken aan het beschermen van dialecten.

Al zal ik het fanatieke Franse jacobinisme verwerpen, het was immers puur cultuurimper-ialisme van de Fransen op de meerdere volkeren binnenin de Franse grenzen, ergens moet je er toch bewondering voor hebben. Via de Academie française heeft de Franse staat alle inwoners, van de hoogste ambtenaar tot de meest simpele boer, een perfect Frans aangeleerd dat, ongeacht geografische verschillen, verstaanbaar is. Verder maakt de Academie française nu ook niet de grote fout die de Taalunie maakt, namelijk het constante verandering van de spelling. Een gezond taalconservatisme zou al veel verschil kunnen maken. Het heeft er immers o.a. voor gezorgd dat Fransen over een “ordinateur” spreken en niet van een “computer”. Als de Taalunie dit zou kunnen doorvoeren voor het Nederlands, dan zou dit meer zijn dan een taalkundig besluit. Het zou een onschatbaar waardevol geschenk zijn voor de generaties Nederlandssprekenden na ons.

De Taalunie als taalkundig wapen

Maar in plaats van zich actief te moeien in alle maatschappelijke, politieke, etc… debatten die betrekking hebben op de Nederlandse taal, verkiest de Taalunie zich afzijdig te houden en niet verder geraken dat wat gerommel in de marge. Want wat zal de Taalunie nu eigenlijk doen de komende jaren? “Beetje digitaliseren. Beetje voortzetten van het bestaande beleid, waarvan nauwelijk iets tot ons doordringt, om de eenvoudige reden dat het zo futloos is, zo ongeïnspireerd, zo ambtelijk. Concrete voornemens vallen uit het beleidsplan nauwelijks op te maken – de tekst lijkt op een weiland in het najaar: een vlakte gehuld in nevelen**.” . Zoals hierboven reeds gezegd; de Taalunie blijft hangen in een middelmatigheid. Geen streven naar roem en faam, maar rustig burgerlijk conservatief wat gerommel in de marge zodat er uiteindelijk niets positief duurzaam verandert.

Dat men al eens zou beginnen met het stoppen van ondertiteling van mensen over de staatsgrenzen heen. Als een noord-Dietser een mooi Nederlands spreekt, hoef ik als zuid-Dietser daar absoluut geen ondertitels bij. Het schept enkel de illusie dat Vlamingen en Nederlanders een aparte taal en cultuur hebben. Dat lokale accenten blijven bestaan is alleen maar logisch en ik zie ook geen reden om dit proberen te verwijderen. Maar dialecten waarbij je een woordenboek nodig hebt om de persoon voor je te verstaan, moeten zo snel mogelijk uit de Nederlandse taal gefilterd worden. Het leidt immers tot een, mogelijk taalkundig fatale, luiheid. Waarom zou ik immers moeite doen om degelijk te spreken als ze mij een provincie verder toch niet verstaan? Het doorduwen van een éénheidstaal zou misschien ook komaf maken met het belachelijke provincialisme dat Vlaanderen al eeuwen plaagt, waar de linkerkant opvallend veel mee dweept de laatste tijd, waarbij elke provincie denkt dat het het centrum van de wereld is.

Misschien zullen sommigen ergens midden mijn tekst gefronst hebben. Indien niet, zullen ze dat na vorige alinea wel zeker gedaan hebben. Sommigen zullen dit allemaal afdoen als staatsinterventionisme op een vlak waar de staat niet zou moeten ingrijpen. Maar staatsinterventie is niet slecht, zolang de staat langs volksnationalistische basis is afgegrensd en qua invulling volksnationalistisch is. Als het doel van een volksnationalistische staat de bescherming van het volk op alle vlakken is (territoriaal, cultureel, taalkundig, etc…), en dat is het ook, dan is ingrijpen in de taal zeker één van de topprioriteiten van de staat. Hoe denken wij immers iets te bereiken met ons volk als wij elkaar amper verstaan? Hoe willen wij streven naar roem, glorie en eer op alle vlakken als je ondertitels moet gebruiken om je eigen volk te verstaan. Stel je eens voor dat France 2 een reportage uitzend met Di Rupo als onderwerp en met ondertitels bij Di Rupo. Het is iets dat amper denkbaar is, zo logisch is het dat het Frans een eenheidstaal is. Het is op dezelfde manier dat de Taalunie werk moet maken van een Nederlandse eenheidstaal. Voor wij iets willen bereiken op politiek, economisch, etc… vlak zullen we al moeten beginnen met elkaar te verstaan.

* Ik heb het dan wel degelijk over dialecten met een parallelle woordenschat, niet over accenten die enkel een verschil in uitspraak betekenen.
** Aldus Benno Barnard in de Knack van 16-22 januari 2007. “Pleidooi voor een andere Taalunie,” blz 74-76

Yves Pernet
Scriptor NSV! 2007-‘08
Verschenen in Revolte nr. 133
Bron: Vijfhonderd Mijl