Dinsdag, 27 mei 2008Nationalisme in naam van Allah Naast de godsdienst, die heel het sociaal-cultureel leven beheerst, speelt het nationalisme in Iran ook een zeer grote rol. Een kenmerk van dit nationalisme is dat het meestal in religieuze termen wordt verwoord en door religieuze leiders wordt vertolkt. De afkeer van de religieuze leiders voor het wereldlijk gezag neemt niet weg dat zij zich sedert het begin van de 19e eeuw voortdurend hebben ingelaten met politieke problemen, vooral wanneer de invloed van het Westen zich deed voelen en wanneer aan het Hof, dat als het gewillig werktuig van de westerse invloed werd beschouwd, de corruptie hoogtij vierde. Het nationalisme in Iran, dat door de ulama wordt gepatroneerd, is altijd anti-westers en tegen het centraal gezag van de Shah geweest. Verreweg de meeste moslims in Iran zijn er van overtuigd dat de islam een oplossing biedt voor alle problemen die zich vandaag stellen en dat men het Westen niet blindelings hoeft te volgen om de politieke en sociaal-economische problemen te boven te komen. Dit blijkt onder andere duidelijk uit de geschriften van ayatollah Khomeini en president Bani Sadr (inmiddels Ahmedinejad die deze praktijk heeft voortgezet – nvdr.). De islam is immers niet alleen een godsdienst, maar ook een geheel van beginselen en voorschriften die bepalen hoe de moslim zich in zijn gemeenschap moet gedragen en hoe de gemeenschap moet bestuurd worden. Het nationalisme in Iran verschilt in dit opzicht van dat in het Westen: het kan niet bestaan buiten de sfeer van de godsdienst en het kan geen secularisatiebeweging zijn. In Iran is het nationalisme enerzijds het middel om de islam te beschermen tegen bedreigingen en aanvallen van buiten, en anderzijds het verdedigingsmechanisme tegen ongeloof en achteruitgang van de godsdienst. Het Iraans nationalisme heeft altijd een apologetisch karakter gehad. Het is zelfs zó dat elk nationalisme dat niet religieus gemotiveerd was, in Iran tot mislukking gedoemd was en dat nationalistische denkers, voor wie de godsdienst geen grote rol speelde, zich verplicht zagen, wilden zij enig gehoor vinden bij de massa, hun stellingen in een religieus kleedje te steken. Men is er in Iran van overtuigd dat de achterlijkheid en de sociale en politieke euvels van de islam-landen te wijten zijn aan de achteruitgang van de godsdienst en het niet meer naleven van de beginstelen van de islam. De ongehoorzaamheid aan en de onverschilligheid voor de voorschriften van de godsdienst hebben de vooruitgang in de islamwereld stilgelegd. Een terugkeer naar de authentieke bronnen van de islam is dan ook het enige middel voor Iran om de weg van de vooruitgang in te slaan. De nationalisten hebben zich ook van in het begin van de 19e eeuw hevig gekeerd tegen de door westerlingen en christenen ingevoerde secularisatietendensen, en hebben gestreefd naar een heropleving van de islam, omdat dit juist het enige middel is om zich tegen het Westen af te zetten. Wanneer in Iran de religieuze leiders aan de spits van de nationalistische bewegingen stonden, was de verdediging van de godsdienst weliswaar het belangrijkste motief, maar er mag ook niet uit het oog verloren worden dat de ulama zichzelf niet vergaten en vooral begaan waren met de verdediging van hun traditionele rol en functies in de Iraanse maatschappij, die door de toenemende westerse invloed werden aangetast. Om de Iraanse revolutie beter te begrijpen, is het nodig rekening te houden met wat hierboven gezegd werd en haar te zien in het licht van de geschiedenis. Het was in 1978 immers niet de eerste keer dat het godsdienstig geïnspireerd nationalisme van zich deed horen, en het was ook niet de eerste maal dat de religieuze leiders zich aan het hoofd stelden van een nationalistische beweging tegen de vreemde invloed, tegen de tirannie van de Shah en voor het herstel van wat de islamitische waardigheid werd genoemd. P. 46-47 Prof. Urbain Vermeulen, in IRAN godsdienst en nationalisme, Davidsfonds, 1981 Trackbacks
Trackback URI voor deze bijdrage
Geen Trackbacks
Reacties
Geeft reacties weer als
(Lineair | Samengevoegd)
Het is een spijtige zaak dat nationalisten zo vaak islamofoob zijn. Hoewel ik de tegenstand voor Arabische cultuurimport steun, volg ik op vlak van vrijheid van religie het standpunt van Christian Bouchet: http://www.voxnr.com/cc/tribune_libre/EElAVyFlyZanKUyspl.shtml
Daarbij nog twee andere zaken over Iran. Dit land heeft al duizend jaar geen ander land binnengevallen, vraagt niet meer dan haar toekomt en wil leven zoals, of je het nu wilt of niet, de overgrote meerderheid van de bevolking dat wil. Degenen die voor een meer Westers Iran zijn kan je vaak ernstige vragen bij stellen. Ten slotte is Iran historisch gezien het meest met het Oude Europa (niet de verwesterde VSA-vazalstaten) verbonden. Recent onderzoek bevestigde dat deze verwantschap veel sterker is dan bijvoorbeeld met een staat als Israel. Toch vinden we het blijkbaar nodig Israel en de VSA te steunen in deze? Zet die geconstrueerde verschillen toch aan de kant en kijk eens waar de echte plaag vandaan komt. Boude stelling: Een verislamiseerd (niet verarabiseerd) Europa zou tig maal traditioneler zijn dan een veramerikaniseerd Europa. Maar kom, dat is slechts mijn mening.
Overigens is het symbool rond de hals van de twee Iraanse nationalisten alsmede op het T-hemd van de linker het symbool van Zoroastrisme. Dit is het oude Perzisch geloof en in Iran zijn hier verschillende standpunten tegenover. In Iran zelf zijn er een paar tienduizend aanhangers van dit oude geloof over, maar ook veel Iraanse Moslims erkennen hun Perzisch erfgoed. Zoroastrisme is immers de oudste credo religie bekend en is een voorloper van de religies van Abraham en heeft zelfs banden met de Vedische religies. Voor Iraniërs is Zoroastrisme zodoende een cultureel eerder dan een gelovig verschijnsel.
Er is zelfs een beweging die in het Zoroastrisme een basis ziet voor een Indo-Europese eenheidsvorming. Over deze zaken zal zeker nog in mijn Blik van Argus rubriek ingegaan worden, doch zijn de nummers mei en augustus reeds voor een ander onderwerp gereserveerd. Hoe dan ook, zij die denken dat Iran een iconoclastisch moslimland is zoals Afghanistan hebben hiermee hopelijk wat bijgeleerd.
Je haalt mijn inziens een hoop dingen over Iran door elkaar en maakt dan ook nog een paar fouten.
Zoroasterisme was ooit de dominante religie, net zoals de aanbidding van Ahura Mazda dat was. Stellen dat de leer van Zoroaster hét oude Perzische geloof is, zou betekenen dat je voorbijgaat aan de religie van de (bekendste) heersers van het Rijk van Perzen en Meden, namelijk de aanbidding van Ahura Mazda. En dat Iran duizend jaar geen ander land is binnengevallen? Natuurlijk is dit niet waar. Denk maar aan de verovering van Tabriz, en eigenlijk daarmee Azerbadjan, door Shash Ismail I, om er maar één te noemen. En dan heb ik het nog niet over de oorlogen en conflicten tussen het Ottomaanse Rijk en het Perzische Safavidenrijk. Iran is inderdaad de grote satan niet zoals de VSA ze willen afdoen, maar om ze te gaan verdedigen op alle vlakken is ook weer fout. Iran is aan het uitgroeien tot een regionale supermacht die nu reeds "proxy wars" aan het uitvechten is.
Wat Zoroastrisme betreft, ik weet niet waar jij je bronnen op baseert, maar Ahura Mazda was volgens mijn boekje religie door de eeuwen heen toch wel de oppergod ván Zoroastrisme. Dus ik denk niet dat ik aan zaken voorbij ga?
Verder was Ismail I degene die de eenheid van Groot-Iran (her)vormde, dus om nu te zeggen dat hij het buitenland aanviel... dat is een kwestie van wat je Iran beschouwt. Verdere oorlogen waarbij ze een buitenlandse entiteit proberen te veroveren of iets dergelijks kan ik me niet herinneren. Op alle vlakken verdedig ik Iran nu ook weer niet, zo is er de radicalisering van de Islam die het land en haar traditites teistert, alsmede andere religieuze groepen daar aanwezig zoals de Zoroastristen. Ook zou ik er eigenlijk weinig op tegen hebben als Iran een supermacht zou worden, misschien ben ik wat te oppervlakkig wanneer het op imperialistische fenomenen zoals Rusland of Iran aankomt, maar dat is natuurlijk allemaal afhankelijk van het geopolitiek perspectief dat men inneemt. Ik zie voor de Arabieren alleszins voordeel in een Groot-Iran als grootmacht, meer dan ik zie in de huidige verdeeldheid onder de Arabische volkeren.
1) Over Ahura Mazda: lees het boek "Persian Fire: The First World Empire and the Battle For The West" van Tom Holland maar eens voor de hele uitleg over het ontstaan en het belang van Ahura Mazda voor het Perzische rijk te bestuderen.
2) Je bewijst met je antwoord over Ismail I mijn stelling van in het andere extreem vallen. Iran wordt door sommige machten bekeken als slecht, dus anderen plaatsen er dan weer het vreedzame, bijna pacifistische, Iran tegenover. De geschiedenis van Iran is even imperialistisch als die van het gemiddelde Rijk hoor. Er zijn genoeg oorlogen gevoerd, kijk maar naar de vele conflicten tussen de Ottomanen en de Perzen. 3) Voor de Arabieren is er geen voordeel in een Groot-Iran, verre van zelfs. Arabieren en Perzen, het gaat maar zelden goed samen. De sji'ietsche Arabieren zijn de enige die de Perzen kunnen uitstaan. Ik zie trouwens ook niet waarom wij als volksnationalisten nota bene zouden moeten streven naar een Groot-Iran. Dat de Koerdische gebieden er bv maar al uitgesneden worden en bij een onafhankelijk Koerdistan worden gevoegd.
1. Ik denk dat mijn fout (als het er werkelijk een is) toch niet zo grof was dan? Want voorzover ik weet is hij nog altijd gewoon de oppergod en is altijd zijn religie het Zoroastrisme geweest. Voor Iraniërs denk ik ook niet dat ze veel onderscheid maken, Zoroastrisme is de grootste antieke cultuurschat voor hen.
2. Imperialisme is wanneer een entiteit die ergens niks te zoeken heeft zich komt moeien. Als Iran zich moeit in een land dat tot haar behoort is dat geen imperialisme, net zoals Servië tegen Kosovo geen imperialisme is en Palestina tegen Israel ook niet. Maar zoals ik al zei, het hangt van je perspectief af. Voor de Zionisten is Palestina tegen Israel wel degelijk imperialisme dus. Ik wil hier niet snel kant in kiezen, maar historische heimat-argumenten gebruik ik wel graag als beslissingsfactoren en verder keur ik het gewoon goed als de twee partijen het vervolgens met elkander uitvechten. Hoe dan ook, er is dus wel degelijk een standpunt vanwaar je kan stellen dat Iran nooit een imperialistische oorlog heeft gevochten de afgelopen duizend jaar. Mijn stelling van 'geen ander land binnengevallen' was een beetje te simplistisch, dat geef ik wel toe. Maar het ging mij eigenlijk om aan te tonen dat Iran niet zo'n grote agressor is als men die voorstelt. 3. Oeps, ben beetje te oppervlakkig geweest met Arabieren en Perzen over een schreef te trekken in mijn antwoord. Ik bedoelde natuurlijk het Midden-Oosten. Wat ik probeer te zeggen is dat het Midden-Oosten zich zwak houdt door verdeeldheid. Een supermacht daarbinnen zou dat op kunnen lossen en de verdeeldheid daarbinnen, net als die tussen Europa en Rusland, zou men zich overheen moeten zetten. Dat is natuurlijk allemaal mijn persoonlijke mening, maar wil er tegenwicht tegen supermachten als de VSA (+Israel) en China geboden worden, dan zal men zich moeten verenigen en allianties sluiten. Dat geldt zowel voor Europa, Rusland, Iran, Arabië... Maarja, dan komt natuurlijk het probleem van het gebied dat Pan-Iranisme en Pan-Arabisme delen naar boven. En dan zijn er op de koop toe de kleinere bevolkingsgroepen zoals Koerden en wat met hun rechten. En dan komen we dus uit op in welke mate we moeten centraliseren dan wel decentraliseren in die ideale unies. En zo kunnen we nog eindeloos hierover doorzagen. Mij komt het er alleszins op neer dat grootmachten een noodzaak gaan worden voor alle volkeren die zich willen beschermen van niet-toegestane invloeden.
1) Goed, laten we er hier geen religieuze/theologische discussie van maken over Ahura Mazda/Zoroaster. Deze tekst gaat er in mijn ogen ook niet over.
2) Iran is inderdaad niet de grote agressors die men voorstelt. Ze hebben zich in het verleden gedragen zoals elk groot land dat deed, ze vielen hun buurlanden van tijd tot tijd eens binnen en vochten eens met hun grotere tegenstanders. Maar je kan momenteel ook niet gaan ontkennen dat Iran in Irak, Afghanistan en Libanon proxy wars zit uit te vechten. Ook het steunen van radikale sji'itische imams in Saudi-Arabië en Jemen, waarbij wordt opgeroepen tot opstand (wat bv in 1979/1980 gebeurde in Saudi-Arabië) kan men als een soort proxy war beschouwen. 3) De Koerden zijn helemaal geen kleine bevolkingsgroep, dit lijkt alleen zo omdat ze over een hoop landen zijn verdeeld. Als de Koerdische gebieden in het Nabije Oosten verenigd zouden worden, zouden ze één van de grootste landen in dat gebied vormen. Ik beschouw het zeker niet als doorzagen om hierover te spreken, als volksnationalisten moeten wij streven naar de onafhankelijkheid van de volkeren. Als men dat niet steunt, en liever kiest voor grote staten vanwege hun omvang, dan is men geen volksnationalist.
De grijze zone in wat Iran tegenwoordig met terrorisme te maken heeft is nogal... grijs. Steunt de overheid actief? Knijpt ze een oog toe? Steunen de rijke elementen van de private sector? Laten ze recrutering toe? ... Alleszins is het begrip 'proxy war' en haar betekenis mij niet zo bekend moet ik zeggen.
Wat Koerden betreft, buiten (eigenlijk ook binnen) Europa vraag ik me vaak af in welke mate het overkoepelend bewustzijn moet heersen. Als je Indië bijvoorbeeld neemt ben ik resoluut voorstander van het Hinutva nationaal bewustzijn dat dit land bijeen houdt. Koerden gun ik zeker wel onafhankelijkheid, maar ze moeten zich nu ook weer niet gaan afschermen als ze deze bekomen. Net zoals ik vind dat Arabische volkeren zich op vrijwillige basis moeten verenigen om de internationale realiteit het hoofd te bieden, zouden de Koerden dat ook met Iran moeten proberen. Maar de problemen in het Midden-Oosten zijn zo groot dat dit natuurlijk makkelijker gezegd dan gedaan is. Reactie toevoegen
|
ZoekenCategorie
Gelieve naar de voorpagina te gaan voor de speler.
Gelieve naar de voorpagina te gaan voor de speler.
|
