De Kredietcrisis: ...

Voor zover zij die beleggingen nog niet hebben geliquideerd, wordt hun waarde nu allercon-servatiefst in de boeken gezet. Banken zoals de Royal Bank of Schotland of UBS, die eerder hun kapitaal zagen verdampen, bleken plots zonder problemen nieuwe geldschieters te kunnen vinden. Wat is hier in godsnaam aan de hand? Waar halen zij opeens dat geld vandaan? Of er zit ergens verdoken kapitaal of de staten hebben het onder tafel op een akkoordje gegooid met de banken. Het eerste zou betekenen dat de spaarders en investeerders belogen worden door hun eigen banken en staten, het tweede zou betekenen dat de spaarders en investeerders met lede ogen toezien hoe ze collectief worden verkracht door het vogelpikspel van het wereldwijde grootkapitaal. Als men licht aan het einde van de tunnel is, dan zijn het de koplampen van een trein die ons in razende vaart tegemoet komt.

Ook al prediken de groten der aarde vertrouwen in de banken en de hypotheken, in de praktijk is daar bitter weinig van te merken. De banken vertrouwen mekaar voor geen haar en willen geen duimbreed toegeven. Want als zij geld aan elkaar uitlenen, vragen ze veel meer rente dan het officiële tarief, gehanteerd door de centrale banken.

Bovendien gelooft geen enkel zinnig mens dat van echt herstel sprake kan zijn zo lang de bron van alle kwaad, de Amerikaanse hypotheekmarkt, nog geen tekenen van herstel vertoont. De bal ligt in het kamp van ons, kleine spaarders. Zoals gewoonlijk dus.

Nu neemt de snelheid waarmee de prijzen dalen alleen maar toe en de banken mogen dan wel open kaart gespeeld hebben (zo beweert men toch), hun afschrijvingen zijn nog niet op de helft van de ramingen van de OESO (450 miljard dollar) of het IMF (945 miljard dollar). Rekening houdende met het feit dat rijke-landenclub OESO haar belangen wil verdedigen en de economische schade fel zal onderschatten, net als het IMF, dat tenslotte uit de hand van de VN en haar lobbies eet. Er zitten immers nog hogere afschrijvingen verborgen en economisch vertrouwen is nog bijlange niet aan de orde (bron: database IMF en OESO). Raar maar waar, de Britse centrale bank verschilt sterk van mening met de sombere prognoses van het IMF (tiens, tiens). The Bank of England neemt in haar jaarlijks Financial Stability Report afstand van de schattingen van het IMF, met de honende opmerking dat ze werkelijke verliezen verwarren met de ramingen tegen huidige marktprijzen. Zoals gewoonlijk acht de Bank of England het weer noodzakelijk om het IMF de les te lezen. Waarom heeft deze centrale bank dan in het geniep een noodplan ter waarde van 50 miljard pond (63 miljard euro) gelanceerd om banken te helpen de crisis te doorstaan?

‘GOD BLESS IRAQ’

Gelukkig is daar nog de oorlog in Irak. Al Qaeda mag dan wel de westerse waarden en normen bedreigen en duizenden Europese en Amerikaanse onschuldige levens opgeëist hebben, godzijdank voorkomt zij haast op haar eentje het failliet van de westerse economie. Ongeveer de helft van de groei van de haast surreële 0,6% procent in het eerste kwartaal van dit jaar is terug te vinden in de hogere defensie-uitgaven van de Amerikaanse overheid (bron: Amerikaanse ministerie van Handel, cijfers van 1e kwartaal 2008).

Wees echter indachtig dat het gebruikelijk is dat cijfers over de Amerikaanse economie flink naar boven of beneden worden afgerond, gemiddeld met 1,2 procentpunt, afhankelijk van de richting van bijstelling. Dat betekent dat de groei van de Amerikaanse economie uitkomt ergens tussen de min 0,6 en plus 1,8 procent. Toch is het groeicijfer beter dan verwacht (oef). Analisten van IMF gingen ervan uit dat het bruto binnenlands product van ’s werelds grootste economie met 0,2% zou stijgen. Een stijging van 6% van de Amerikaanse defensie-uitgaven verklaart 0,3% van de Amerikaanse economie. In het eerste kwartaal van 2008 stegen de (officiële) defensie-uitgaven naar 697 miljard dollar. De budgetten van de geheime diensten CIA en NSA/CSS natuurlijk niet meegerekend. Dat wil zeggen dat de Amerikaanse defensie-uitgaven in één kwartaal groter zijn dan het viervoud van de omvang van de hele Vlaamse economie over een heel jaar. Tot nu toe is in Irak een geschatte 500 miljard dollar uitgegeven in de afgelopen vijf jaar.

Dit jaar belooft de Amerikaanse overheid de economie een extra stimulans te geven van 168 miljard dollar aan inkomenssteun. Gevolg hiervan zijn de talloze fiscale toeslagen op Amerikaanse bankrekeningen (zoals bv. het “stimulus package”). Deze toeslagen moet de economie van “nieuwe energie” voorzien, aldus de Bush administration. Het financierings-tekort van de Amerikaanse overheid zal dit jaar oplopen tot boven de 400 miljard dollar… in het beste geval. Het zoveelste bewijs dat overheidsinterventie meer kwaad dan goed doet.

EEN SPEL VAN WINNAARS EN VERLIEZERS

De kredietcrisis kent niet louter slachtoffers. Voor sommigen is de crisis een zegen. De grootste winnaars tot nu toe zijn de hedgefondsen die speculeerden op een neergaande markt. Zij hebben immers opties gekocht op het verkopen van aandelen voor een bepaald bedrag op een bepaald moment over het verstrijken van een onbepaalde termijn. Zij speculeerden dat hun aandelen veel minder waard gingen zijn dan hun oorspronkelijk bedoelde waarde. Op het moment dat dit gebeurde (het aandeel crasht tot één vijfde van zijn oorspronkelijke waarde) kochten de speculanten het gecrashte aandeel en verkochten het door hun opties te verzilveren voor de aanvankelijk afgesproken bedrag. De hedgefondsen Lahde en Paulson behaalden op die manier jaarrendementen tot 1000%! Lahde boekte de grootste winst voor een hedgefonds aller tijden: 13 miljard euro in nog geen één kwartaal.

Maar er zijn er nog die garen spinnen bij de crisis en de zwakke dollar die daarvan het gevolg is. Het toerisme naar de VS is dankzij de lage dollarstand op het hoogste niveau gekomen sinds de reiscrisis van september 2001. Vorig jaar klokte het Amerikaans Bureau voor Toerisme af op 57 miljoen toeristen. In totaal gaven zij een recordbedrag van 123 miljard dollar uit. Ook Vlaamse spaarders slaan raar maar waar profijt uit de crisis. Omdat banken wereldwijd moeilijker aan geld kunnen komen zijn de rentetarieven voor spaarders flink opgeschroefd. Kleine banken stunten al met rentetarieven tot 5,4%. Dat dit nadelig is voor de investeringen en de economie op middellange en lange termijn en dus inflatie in de hand werkt, wordt afgewimpeld als een tijdelijk mankement van het systeem. Zalig de armen van geest…

Voor Aziatische beleggingsfondsen, die nota bene voornamelijk staatsinvesteringsfondsen zijn, is de crisis een onverwacht cadeau. Vroeger kregen zij steeds moeilijk toegang tot Westerse markten door een ronduit protectionistisch beleid van de EU en NAFTA, maar door de crisis zijn hun enorme opgepotte geldvoorraden opeens enorm in trek, vooral bij de financiële instellingen die door de crisis in de problemen kwamen. Voor dumpprijzen verkochten investeerders uit China, Singapore en Qatar zich in bij zowat alle grote Europese kredietinstellingen en spaarbanken: Fortis, Credit Suisse, Merrill Lynch,…

Nog een bewijs dat de hand van de staat in de markt enkel negatieve gevolgen heeft: ons kortzichtig protectionistisch beleid doet ons nu de das om.


Wanderer
Quaestor NSV!-Gent

[Wanderer is Commilito en medewerker aan de Nationalistische Vormingscel, waarin hij mede-eigenaar is van de Werkgroep Economie. De meningen geuit in dit opiniestuk weerspiegelen echter niet noodzakelijk deze van de NSV!]