Interview met ...

In  het  tijdschrift Trends stel ik vast dat steeds meer gediscussieerd en nagedacht wordt over communautaire thema’s en zelfs over de Vlaamse onafhankelijkheid. Is het zo dat dit debat steeds vaker gevoerd wordt binnen economische kringen?

Ja zeker, omdat het hier over rationele mensen gaat die aan den lijve ondervinden dat ze binnen een Belgisch geheel met veel remmingen zitten om op een moderne manier hun zaken te ontwikkelen. Dat kunnen ze aan hun omzet en winst zien. Er zijn zeer veel noodzakelijke stappen die gezet dienen te worden rond de flexibilisering van arbeid, rond diepgaande debatten als de einde loopbaanregeling, rond innovatie en dergelijke meer, waar Vlaanderen wel bevoegdheden heeft maar onvoldoende. Hoe langer hoe meer begint men in te zien dat we sterk afhankelijk zijn van een regio die om allerhande redenen die bekend zijn, op de rem staat. Daardoor geraakt het geheel geblokkeerd.
Ondernemers zijn slechts voor een deel emotionele mensen, voor hen is België  in mindere mate een land dat hen gevoelsmatig aanspreekt. Dat wil niet zeggen dat zij voor het einde van België zullen strijden, maar hier wel via allerhande netwerken à la VOKA, UNIZO voor pleiten ( minister Kris Peeters bijvoorbeeld is de idee van confederalisme of zelfs independentisme genegen).
Voor de idee van een onafhankelijk Vlaanderen is een grote passieve sympathie. Het zijn zeker niet de zakenmensen die een afscheiding  zullen tegenhouden.

Worden er al werkelijk scenario’s uitgedacht over een toekomst waar Vlaanderen als onafhankelijke staat fungeert? En hoe we Vlaanderen in de richting van onafhankelijkheid kunnen sturen?

 Ja en neen. Op dit moment zijn er in feite drie groepen, die niet uitsluitend bestaan uit ondernemers, die heel concreet denken hoe men pro actief moet inpikken op dergelijke scenario’s. De bekendste is De Denkgroep in de Waranda. Daar heb je twee etappes. De eerste etappe draaide rond René Defeyter. Deze ex-VEV-topman zocht een platform om o.a.  ( wat )  druk uit te oefenen op het VEV in verband met Vlaams radicalisme. Vanuit De Denkgroep werd nagedacht over de toekomst van het ‘economisme’ in de Vlaamse Beweging. Uit die groep is  weinigs concreets  gekomen, al was het ook geen tijdverlies. Er werd een netwerk uitgebouwd. Fase twee ontstond onder Remi Vermeiren (ex-KBC bank). Voor hem was het zeer duidelijk, we moeten zonder enige terughoudendheid durven kijken of Vlaanderen niet beter af is buiten een Belgische staatsstructuur.
Fase twee bestaat uit twee etappes.  In etappe één werd beslist, we maken een studie waarin we nakijken of Vlaamse onafhankelijkheid verdedigbaar is op basis van economische en sociale argumenten. Als we komen tot de conclusie dat het iets verdedigbaar is, dan komen we in een tweede etappe terecht waar we nakijken hoe we het gaan doen. België is immers een verloren strijd, daar zit geen toegevoegde waarde meer in.
Daarenboven zitten we nu ook in de dynamiek van een Europa dat zijn eigen weg aan het zoeken is. Independentisme zal niet afzwakken, maar versterken binnen dit Europese kader. Precies omwille van de vorming van grote markten, waardoor de kostprijs van onafhankelijkheid daalt. Over vijftig jaar zullen nog meer staten hun  gedeelde soevereiniteit hebben.  Gedeelde soevereiniteit is een taakverdeling tussen de Europese Unie en Vlaanderen of Catalonië of Schotland, enzovoort. Eén van die nieuwe Europese deelstaten is  hoofdzakelijk Vlaanderen.
Een tweede groep situeert zich rond een Vlaams Belang gezinde ondernemer die gezegd heeft: je kunt 101 dingen doen als politicus, maar ik richt me op 1 ding en dat is Vlaamse onafhankelijkheid. Die heeft rond zich een groep gevormd waaronder een aantal ondernemers.
Ten derde heb je de groep rond Wim Schamp, die voor een groep van activisten rond de vorige federale verkiezingen begonnen is met een affichecampagne.

U sprak daarnet over Europa. Wekt het Europese integratieproces het denken rond een onafhankelijk Vlaanderen op? Zou dit denken al zo ver gevorderd zijn geweest indien er niet zoiets bestond als de Europese Unie?

Ik denk dat er een oorzakelijk verband bestaat tussen het vormen van een Europese eenheidsmarkt en de vrijheid die daardoor ontstaat om een onafhankelijk land te vormen. Zonder een Europese Unie en een Europese markt zou het veel moeilijker zijn omdat je dan toch wel botst op de grenzen van een beperkte thuismarkt. Zonder het kader van Europa schiet je jezelf in de eigen voet wanneer je afscheid van België neemt. Een thuismarkt van 6 miljoen burgers is te beperkt, door de Unie is de volledige markt van 350 miljoen consumenten open, ook na de onafhankelijkheid van Vlaanderen. Ik kan me moeilijk indenken dat de EU ook maar iets juridisch, volkenrechtelijk in onze weg zal of wil leggen.
Maar het gaat zelfs verder. Door de uitbreiding van de EU  tot 25 leden  zijn  10 landen kleiner dan Vlaanderen. Dat is een demonstratie effect onder de  ogen van de Vlamingen dat het allemaal wel kan en dat de EU dat accepteert.

De Europese Unie kan dus mogelijk een belangrijke rol spelen in het proces in de wording van een onafhankelijke staat Vlaanderen. Maar langs de andere kant is het wel zo dat staten als Spanje en Frankrijk een dergelijke evolutie met argwaan zullen aankijken en er alles aan zullen doen om dit proces tegen te houden.

Dat is correct. Door het feit dat onafhankelijkheid zo gemakkelijk wordt, zal het verzet tegen zulke ontwikkelingen versterkt worden. De kostprijs om onafhankelijkheid te bereiken wordt laag, omdat je welvaart blijft door de open markt van de Unie, en daardoor (aldus ) de (zal ) de tegenkracht om het niet zover te laten komen stijgen.  ( Dat is een normaal spel van kracht en tegenkracht ) . Het onafhankelijk worden van Vlaanderen is een pijnlijk demonstratie-effect  voor anderen dat het  kan lukken. De grote landen zullen aanvaarden dat afscheidingen mogelijk en goed zijn, dat altijd binnen de context van een verbond van volkeren op het Europese continent. Het centrale bestuur in Frankrijk en Spanje  zal dat proces in eigen land een tijd kunnen tegenhouden, maar niet ten eeuwigen dage.

Betekent een onafhankelijk Vlaanderen een meerwaarde is voor de Europese Unie, voor de internationale gemeenschap? Meer dan het huidige België.

Vlaanderen zal een effect hebben op de Unie en wel een effect in de goede zin. Zeker in een Europa waar de kloof tussen bestuur en burger verkleind wordt. Vlaanderen  kan een locomotief zijn en het rolmodel naar waar men over een aantal jaren zal verwijzen als een toestand waar men op een democratische wijze een punt gezet heeft achter een zieke situatie. Je bent beter af met een Europa van een zestigtal staten zoals in de VSA, één groot land maar voor duizenden dingen zeer gedecentraliseerd, dan de huidige intergouvernementele structuur  die door de eurocraten wordt aangezwengeld tot een centraliserende moloch. Op dit moment zijn het nog altijd de regeringen die daar via o.a. de Ministerraden het laatste woord hebben. Als die structuur van de natiestaten wat doorbroken wordt door andere politieke creaties, van het type Vlaanderen, dan kom je in een heel andere situatie terecht en dan kom je via vallen en opstaan in een meer doorzichtig en sterker geworteld Europa  terecht.
Nu wordt er boven de hoofden beslist en zelfs over fundamentele dingen. Bijvoorbeeld de Grondwet voor Europa. Dit is een compromis der compromissen waar niemand nog weet wat er in staat. Er bestaat geen visie en geen concept. De Grondwet van Europa is ondoorzichtig en is een draak van jewelste. Europa zal ooit wel gevormd worden maar aan een minder snel tempo dan de elite van Europa dat wenst te bereiken.
De Vlaamse onafhankelijkheid zal een rol spelen in de zin van op  een meer realistische manier groeien naar een marktunie en ettelijke jaren nadien misschien ook naar een politieke unie.
Het is de moeite om te kijken naar Vlaanderen. Het gaat er niet om dat je voor een onafhankelijk Vlaanderen bent, maar een onafhankelijk scenario voor Vlaanderen wordt hoe langer, hoe acuter. Dus laat ons uit gaan van de vraag “What if?”. Indien Vlaanderen onafhankelijk wordt, wat kunnen we dan bijvoorbeeld op fiscaal vlak doen en wat niet, omdat  binnen België de machtsevenwichten compleet anders liggen waardoor Wallonië structureel, omdat het een heel andere situatie is, stil blijft staan en zal blijven staan.
Een onafhankelijk Vlaanderen is niet voor morgen, maar het staat in de sterren geschreven dat het er van gaat komen. Als het er van komt dan kun je binnen een nieuwe wettelijkheid en binnen de Europese krijtlijnen sneller komen tot bijvoorbeeld een ‘flattax’, de vlaktaks die in de Baltische republieken de regel is.

Op welke wijze kan de klassieke Vlaamse Beweging toenadering zoeken tot een nieuwe ‘zakelijke Vlaamse Beweging’?

Het water is nog diep. Dat heeft te maken met de Vlaamse Beweging en met de Vlaamse ondernemers. De ondernemers meenden op een bepaald moment dat al de Vlaamse radicaliteit niet meer hoefde omdat de Vlamingen bereikt hadden wat ze wilden bereiken, ze werden niet meer gediscrimineerd. Nu zien we een nieuw pragmatisch flamingantisme ontstaan rond de vaststelling dat het dus absoluut niet meer gaat met België , het land is stilaan aan het zinken. Dan is het natuurlijk een normale reactie dat we met onze club en de groep waarvan we denken dat die  samenhorig is samen het schip verlaten. Het schip is aan het zinken, we stappen samen in een grote reddingssloep en dat is dan de ‘reddingssloep Vlaanderen’.
Of er nu tussen de georganiseerde Vlaamse Beweging en die ondernemers bruggen te slaan zijn? Ik denk dat ze om te beginnen de Vlaamse Beweging niet misprijzen, maar aanzien als voorbijgestreefd. Wat vanuit een niet-ondernemerstandpunt nogal ridicuul is want je  zal de Vlaamse Beweging nodig hebben om politieke processen mee in de goede richting te duwen.
Ik denk dat de druk bij jullie ligt om de dialoog aan te gaan. Niet met ondernemersverenigingen als VOKA, maar met individuele mensen waarvan je weet dat die luisterbereid zijn, zoals een Jef Roos en een Remi Vermeiren. En er is niemand die zich laat afschrikken door prullaria als het cordon sanitaire of de NSV! is dit of dat. Ondernemers zijn daar zeer nuchter in.
Nu, het gaat snel. Zelfs Le Vif Expres (tegenhanger  van  Knack) pakte  voor kort uit met de cover ‘Wat als de Vlamingen ons laten vallen’. Ikzelf heb ook reeds één colum gepubliceerd in Le Vif Express, op hun vraag, waarin ik onomwonden zei dat de Vlaamse onafhankelijkheid zeker komt. Ook de spreker op een studiedag van het FDF zei dat het er van komt. Deze teksten zouden binnen de Vlaamse Beweging rondgezonden moeten worden. Het toont aan dat de geesten toch wel in versneld tempo, ook aan de overkant van de taalgrens, aan het veranderen zijn. Men is daar niet gelukkig om en ze zullen zich daartegen verzetten, maar precies in het jaar dat België 175 jaar wordt zou er misschien toch wel eens stroomversnelling kunnen ontstaan.
Ik zou vanuit de NSV!  gesprekken voeren met personen als Remi Vermeiren, Jan Vandooren (nu van VOKA) of Herman Daems (prof KULeuven). Zij kijken met een open blik de Vlaamse onafhankelijkheid. Het is aan jullie om via deze weg bruggen te slaan.