De verengelsing ...

Het bewustzijn van de Vlamingen over de lange en moeizame weg die is afgelegd om te bekomen dat men onderwijs in hun eigen taal kan genieten (Vernederlandsing Rijksuniversiteit Gent, Leuven Vlaams,…), lijkt (voorlopig) als een buffer te werken tegen de steeds harder klinkende roep tot verengelsing. Nadat bleek dat Vlaanderen slecht scoort in het aantrekken van Erasmusstudenten heropenden ministers Vandenbroucke en Ceyssens begin dit jaar echter opnieuw het debat.

Als voormalig Erasmusstudent geloof ik dat dit project één van de meest waardevolle Europese programma’s is. Waar Europa echter de bal mis slaat is in de duur van de programma’s. Studenten studeren vaak slechts 3 maanden aan een andere universiteit. Deze tijdsspanne is onvoldoende om de cultuur van een ander land, één van de belangrijkste streefdoelen van het Erasmusprogramma, te ontdekken. Hierbij staat ook het taalgegeven centraal. Het is zeer moeilijk om op elke maanden tijd een taal onder de knie te krijgen. Wanneer men minimale duur van de programma’s zou verlengen tot twee semesters heeft de student ruimte om de taal van zijn gastland te leren.

Daarenboven is het voorstel van beide ministers enkel ingegeven door een economische logica. Men wil niet de kwaliteit van de Erasmusstudenten verbeteren, maar de kwantiteit, het aantal studenten, opdrijven. Meer studenten betekent nu immers meer geld voor de universiteiten welke steeds meer drijven op een marketinglogica. Wat mij betreft moeten we niet enkel waakzaam zijn voor de verengelsing van ons onderwijs, maak ook oog hebben het behoud van de essentiële functie van onze hoger onderwijsinstellingen: kennisoverdracht en onderzoek.

Ondanks het standhouden van het Nederlands in het hoger onderwijs dienen we waakzaam te blijven. De toenemende Engelse woordenschat – vooral bij jongeren - in ons dagelijks taalgebruik en het stilaan verdwijnen van de geschiedenis van de taalstrijd in het collectieve geheugen kan op korte termijn aanleiding geven tot een relativering van het probleem. Zo organiseerden we met NSV! enkele jaren terug nog een geslaagde campagne “Meldpunt Nederlands in het hoger onderwijs” waarbij professoren die het niet al te nauw namen met de taalwetgeving werden gewezen op de bepalingen van het structuurdecreet. Gezien er heden in onze scholen weinig aandacht wordt besteed aan de bijzondere geschiedenis van onze taalstrijd is het meer dan ooit de rol van de Vlaamse Beweging om jongeren bewust te maken dat de klok niet achteruit gezet mag worden en Vlaanderen een moeilijke en harde strijd voor vernederlandsing van het onderwijs heeft moeten voeren.

Onze taak eindigt echter niet hier. De Vlaamse Beweging is zoals de voorzitter van Kort Manifest terecht stelt ook een Nederlandse Beweging. Gezien de hachelijke situatie van het Nederlands aldaar is het aan ons Vlamingen dringend tijd dat we onze verantwoordelijkheid opnemen en de Noord-Nederlanders wijzen op de uitverkoop van onze gezamenlijke taal in de Noord-Nederlandse onderwijsinstellingen.


Gert Gillis
Lic. rer. pol
European Master in Labour Sciences
Voorzitter Raad van Beheer NSV!
Senior Seniorum NSV! 2005-2008