Casa Pound is een Romeins kraakpand dat deel uitmaakt van een bredere Italiaanse nationaal-revolutionaire kraakbeweging: de Occupazione Non Conforme [2] (ONC) en de Occupazione a Scopo Abitativo [3] (OSA). Casa Pound mag dan nu wel het uithangbord zijn van die beweging, maar het was niet het eerste kraakpand in Rome. Het werd gesticht in 2003 door de groep die een jaar eerder al Casa Montag [4] had gesticht. Casa Pound (Via Napoleone III) en Casa Italia (Via Lima) houden zich vooral bezig met sociale activiteiten, terwijl Casa Montag (Via Tiberina) en Foro 753 (Via Capo d’Africa) zich vooral bezig houden met culturele en sportieve activiteiten. De eerste twee zijn OSA. De laatste twee zijn ONC.
(Herpublicatie wegens actualiteit, oorspronkelijk artikel dateert van mei 2007)
Aan Ezra Pound wordt onder andere het idee ontleend dat vrijheid niets betekent als ze niet de vrijheid van schuld betekent. Daarnaast wordt aan Alessandro Pavolini onder andere het idee ontleend dat de eigendom van een huis een recht is. Punt 14 van het Manifest van Verona: “Wat het huis betreft, geldt niet alleen een eigendomsrecht, maar een recht op eigendomâ€[6]. Maar Pound beschrijft ook hoe het eigendomsrecht tot nu toe eigenlijk een rookgordijn is geweest. Het mag immers in theorie niet schadelijk zijn voor de veiligheid, de vrijheid, het bestaan of de eigendom van anderen. Het is dat in de praktijk maar al te dikwijls! Dat geldt voor Rome, Italië, Europa en de rest van de wereld. Pound schrijft in zijn economische essay “What is money for?†dat “de verdomde 19de eeuw weinig anders [toont] dan de schending van deze beginselen door de demoliberale usurocratieâ€. Het ene misbruik van het eigendomsrecht (kapitalistische diefstal) lokt volgens hem het andere misbruik (communistische diefstal) uit. Beide zijn voor hem antinationale en antisociale neigingen die krachtig moeten worden bestreden in een sociaal rechtvaardige staat. Pounds besluit luidt: “WOEKER is de kanker van de wereld. Alleen het chirurgische mes van het fascisme kan die kanker uit het leven van de naties snijdenâ€.
Case popolari
Enkele jaren geleden werd beslist de case popolari[7] te privatiseren. Het vastgoedpatrimonium uit de Ventennio (het twintigjarige bewind van Mussolini) werd verkocht aan banken en multinationals. De bewoners werden op straat gezet met een schamele vergoeding. Daarbovenop kwamen nog eens de hoge huurprijzen waardoor velen onder hen zich gedwongen zagen om het groeiende leger daklozen te vervoegen. Terwijl het stadsbestuur ondertussen gratis openbare gebouwen ter beschikking van vreemdelingen stelde en honderden andere gebouwen liet verkommeren om hen nadien te verkwanselen, werden Italiaanse families aan hun lot overgelaten. De krakers beslisten toen dat hun armste volksgenoten moesten worden georganiseerd en verdedigd. Het aantal families dat aldus opgevangen wordt in de verschillende kraakpanden, schommelt in de loop der jaren. Vorige zomer waren het er negentien voor Casa Pound alleen, maar in december is er een nieuw Casa Pound Latina (Viale XVIII Dicembre) bijgekomen. De prioriteit van de krakers gaat uit naar lichamelijk gehandicapte daklozen.
Pound wou via zijn poëzie en proza de wereld duidelijk maken hoe achter het rookgordijn van de “democratie†de kille werkelijkheid van de oligarchie, de plutocratie, de dictatuur schuilgaat die alle domeinen van ons leven corrumpeert en manipuleert. Naast de grote dichter zijn ook vele andere ogenschijnlijk zeer uiteenlopende persoonlijkheden prominent aanwezig in de metapolitieke strijd: o.a. Julius Evola, Eva Peron, Yukio Mishima, Geronimo, J.R.R. Tolkien en Tyler Durden. Films met een hoge cultstatus zijn: o.a. The Matrix, Fight Club en V for Vendetta. De boodschap van dat alles is: Resta sveglio, blijf wakker! “Naast de grote stromingen van deze wereld bestaan er nog mensen die verankerd zijn in de ‘onbeweegbare gronden’ […] Deze harde kern handelt niet: zijn taak beantwoordt aan de symboliek van het ‘eeuwige vuur’. […] Het zijn de ‘wakers’, de egrègoroiâ€[15].
Dux et Artifex
De aandacht voor kunst en cultuur is uiteraard niet toevallig, omdat het fascisme ontstaan is uit politieke en artistieke avant-gardestromingen. Mussolini verhief politiek tot kunst volgens Pound. De Duitse expressionistische dichter Gottfried Benn vatte het fascisme niet toevallig in drie vormen samen en dus niet in ethische, maar in esthetische categorieën: “Het zwarthemd in de kleur van de verschrikking van de dood, de strijdkreet a noi en het strijdlied Giovinezzaâ€[16]. Net als diens grote voorbeeld, de futurist Marinetti, benadrukte hij het primaat van de stijl, de vorm en de staat in het fascisme. Dikwijls wordt daaruit verkeerdelijk het besluit getrokken dat het fascisme slechts een oppervlakkig esthetisch karakter heeft. Armin Mohler schrijft dat esthetiek “is afgeleid van het Griekse woord ‘aistanestai’ dat dicht bij het woord ‘waarnemen’ en ‘beschouwen’ staat. Een ‘esthetisch gedrag’ in een strenge woordzin bestaat dus in de weigering om van abstracties, om van een ‘systeem’ naar de werkelijkheid te gaan. Het wil dus de wereld niet in een vooraf bepaald schema duwen, maar wenst alleen maar waar te nemen wat er isâ€[17].
Mutuo Sociale
De eisen van de kraakbeweging hebben ondertussen vorm gekregen in een concreet politiek programma van Fiamma Tricolore dat Mutuo Sociale[18] heet. Mutuo Sociale wil via sociale leningen en sociaal krediet de eigendomsverwerving op een rechtvaardige manier tot stand brengen. Het ijvert voor de oprichting van een Regionaal Instituut voor de Sociale Lening (RISL) dat geen winstoogmerk heeft en moet voorzien in de bouw van nieuwe woonwijken op mensenmaat met betaalbare woningen. De woningen moeten volgens de traditionele “bio-architectuur†worden gebouwd met vernieuwende technologieën op het vlak van hernieuwbare energiebronnen. Om de bouwkosten te drukken zullen openbare terreinen, jonge architecten en universitaire instellingen voor architectuur en urbanisme aangesproken worden. Het RISL moet zo noch de terreinen, noch de belastingen, noch de concessies, noch de projecten betalen. In eerste instantie zal de financiering gebeuren door regionale en Europese fondsen en door publieke urbanistische programma’s. In tweede instantie zal ze gebeuren door de terugbetaalde sociale leningen en de verhuur van commerciële lokalen in de nieuwe woonwijken. Zo zou het mogelijk moeten worden degelijke woningen van 100 m2 te bouwen tegen een prijs van 100.000 euro. Maar het laat vooral toe de woningen te verkopen tegen hun werkelijke kostprijs, namelijk die van de grondstoffen en de arbeid.
De verworven eigendom van een woning heeft een permanent karakter. Het stelsel van sociale lening beschermt de woningen tegen alle mogelijke misbruiken. De woningen kunnen niet worden herverkocht, verhuurd, gehypothekeerd, geconfisqueerd, enz. Gezien het permanente karakter van de sociale lening komen alleen Italiaanse families die al vijf jaar in de regio van het betreffende bouwproject wonen ervoor in aanmerking. De anderen moeten zich behelpen met de bestaande sociale bijstand. Als een familie die van een sociale lening geniet volledig werkloos zou worden, dan wordt de afbetaling van de woning tijdelijk stopgezet. De familie zal dan worden bijgestaan door een maatschappelijke werker van het RISL. Alleen als zou blijken dat de familie een valse verklaring heeft afgelegd over haar werkeloosheid, verliest ze haar eigendomstitel en wordt de woning aan een andere familie toegekend. Het stelstel wordt zodanig georganiseerd dat het wordt onttrokken aan het bank- en vastgoedwezen. Van woeker en speculatie is dus geen sprake meer.
De mooie droom van de grote dichter leeft voort en begint stilaan vorm te krijgen. Al is de weg van plutocratie naar autarchie nog lang…
Goede tekst, rijk gedocumenteerd! Dergelijke sociale en nationale vernieuwende initiatieven moeten in Vlaanderen en de Nederlanden met aandacht opgevolgd worden en zo nuttig worden toegepast in eigen land.
Deze tekst verscheen eerder al in Ons Verbond,jaargang 67, zomer 2007. Ons Verbond is het driemaandelijks tijdschrift van het Katholiek Vlaams Hoogstudentenverbond afdeling Gent (KVHV-Gent). Meer info op: http://gent.kvhv.org/ons_verbond
En deels gebaseerd op de ervaringen van een NSV!-studiereis in zomer 2006
Goed om te zien dat KVHV-Gent hier ook meeleest, Ons Verbond is inderdaad een goed tijdschrift, zonder twijfel de beste publicatie van het KVHV en het dichtst aanleunend bij onze tijdschrift Branding.