Na de Anglo-Boerenoorlog wordt de Unie van Zuid-Afrika gesticht. Het wordt een Dominion in het Britste Rijk. Na 1918 wordt de voormalige Duitse kolonie Namibië hieraan toegevoegd. Na de Eerste Wereldoorlog vindt er een landbouwcrisis plaats in Zuid-Afrika. Vele boeren gaan failliet en verhuizen naar de steden. Waar het platteland Nederlandstalig is, zijn de steden Engels en veelal bevolkt door zwarten die werden aangetrokken voor de mijnbouw. Met de nieuwe toestroom van boeren worden zwarten verplicht om in aparte wijken te wonen.
In 1921 dalen de wereldprijzen van mijnproducten. Het Engelse grootkapitaal wilt de blanken in de mijnen vervangen door veel goedkopere zwarten, wat leidt tot sociale onrust. De Kommunistische Partij van Zuid-Afrika wordt opgericht en heeft als slogan “Verenig en vegt voor een blank Suid-Afrika!”. Toenmalige premier Jan Christian Smuts zet het leger in om de staking gewelddadig te breken. Het zou ertoe leiden dat hij vervangen wordt door Barry Hertzog.
Barry Hertzog geeft Zuid-Afrika haar eigen vlag (oranje, blanje, bleu met toevoeging van de vlaggen van Transvaal, Oranje Vrijstaat en Groot-Brittannië). Hij wou af van het stemrecht voor zwarten en zou na een volgende verkiezingsoverwinning stemrecht aan vrouwen geven, maar dat van zwarten ontnemen. Wanneer Barry Hertzog’s partij (Nasionale Party) fuseert met die van Smuts (Suid-Afrikaanse Party) tot de Verenigde Party, scheurt Daniel Malan af. Hij vormt de Gesuiwerde Nasionale Party (GNP), die in 1953 terug de naam Nasionale Party zou.
Malan’s GNP eist een beleid dat staatssteun inhoudt voor de verrijking van de Boeren. Vele leden van de GNP hadden gestudeerd in (nazi-)Duitsland en het moet dan ook niet verbazen dat het een pro-Duitse partij was. Ondertussen ontstaan er grote strubbelingen tussen Britten en Afrikaners en bij de volgende verkiezing behaalt Malan 40% van de stemmen. Doordat er een Brits systeem van stemmenverdeling is, beschikt Malan over de meerderheid in zetels. De GNP van Malan wil van Zuid-Afrika een blanke staat maken en de Afrikaners steunen. Overheidsopdrachten gaan bijna uitsluitend naar Afrikaners en Verwoerd (minister van Naturellen Zaken en later premier) begint met het invoeren van de Apartheid. Hij wilde de zwarten terugdrijven naar de reservaten.
1. 1949: Verbod op gemengd huwelijk tussen blank en zwart 2. 1950 Verbod op geslachtsgemeenschap tussen blank en zwart 3. 1950: Begin Nationaal Register (waarbij mensen verdeeld werden in rassen)
Tot 1950 vond echter een grote vermenging in de steden plaats. Als reactie hierop werden maatregelen uitgevoerd die van de industriële en commerciële centra van de steden “blanke centra” maakten. Zwarten moesten Afrikaans leren in eigen (zwarte) scholen en op eigen kosten. Het ANC werd gevormd en begon legaal en illegaal verzet.
Het ANC werkte samen met de communisten, wat leidde tot een verbod van de communistische partij. Zowel zwarten als kleurlingen verenigden zich tegen de apartheid en verzetten zich tegen de pasjes (deel van het Nationaal Register). De regering gaf echter niet toe en reageerde met harde hand.
In 1955 werd een groot anti-Apartheidscongres gehouden waarop men een volledige gelijkheid eiste. Het Pan-Afrikaans Congres zou zich afscheuren en eist Zuid-Afrika op voor de zwarten. Oorspronkelijk zouden er ook blanken zijn die protesteerden tegen de Apartheid, maar hun aantallen zouden steeds meer en meer krimpen. Dit mede doordat in de jaren ’50 de levensstandaard van de blanken merkbaar verhoogde.
In 1960 behaalt de Nasionale Party, de GNP is ondertussen terug de Nasionale Party (NP) geworden, de meerderheid in stemmen en parlement. Verwoerd is ondertussen sinds 1958 premier van Zuid-Afrika. De dekolonisatie is ondertussen ook begonnen en de blanken in Zuid-Afrika kijken er met afschuw en angst naar. De premier van het Verenigd Koninkrijk McMillan zou het als volgend verwoorden: “er waait een nieuwe wind door Afrika”.
Een maand na deze uitspraak van Mc Millan belegeren zwarten een politiepost. De politie verdedigt zich en er vallen 9 doden onder de zwarten. Het ANC wordt hier opvolgend verboden. Op 18 mei 1961 ontbindt Verwoerd de Unie v. Zuid-Afrika en wordt de republiek van Zuid-Afrika opgericht. Het ondertussen illegale ANC richt de terreurgroep Ohonto op, maar die kunnen niet op tegen de gedisciplineerde ordetroepen, die verregaande volmachten hebben gekregen.
De Nasionale Party haalt in 1966 2/3 van de parlementszetels, de Apartheid triomfeert. Verwoerd laat echter de term “Apartheid” vallen en noemt het “Gescheiden Ontwikkeling” en begint met de “Thuislanden”. Hierin zouden 6 miljoen zwarten moeten worden ondergebracht, ze krijgen er stemrecht en worden langzaam naar die Thuislanden getransporteerd. Voor de legale zwarten die in blank Zuid-Afrika mogen blijven, worden de “Townships” gebouwd met een basis aan comfort en –hygiëne. Het meest bekende Township is Soweto (SOuthWEstTOwnship).
In 1966 wordt Verwoerd in het parlement vermoord door Dimitri Tsafendas. Het motief van de klerk van Mozembikaanse afkomst bleef onbekend. Verwoerd zou opgevolgd worden door John Vorster.
Wanneer Portugal, na de Anjerrevolutie van 1974, ook begint met de dekolonisatie, blijven enkel Zuid-Afrika en Rhodesië nog over als blanke staten. Zuid-Afrika begrijpt dat ze meer en meer in een isolement terecht komt en vormt haar economie steeds meer om tot een autarkie. De Thuislanden krijgen geleidelijk aan hun onafhankelijkheid (Transkei als eerste), maar worden buiten Zuid-Afrika niet erkend. In de Thuislanden doen de zwarten trouwens aan overlevingslandbouw. In 1978 wordt Vorster opgevolgd door Pieter Willem Botha.
P.W. Botha begrijpt dat er veranderingen nodig zijn. Hij stelt dat de blanken zich moeten aanpassen of sterven. Botha wilt het systeem hervormen zonder echter de Apartheid op te geven. De politieke macht moet gereserveerd blijven voor de Afrikaners, maar de uitwassen van de Apartheid moeten geleidelijk aan verdwijnen. Botha zegt ook aan Rhodesië dat verdere militaire steun niet verder mogelijk is. In 1980 wordt Rhodesië Zimbabwe met Mughabe als machtshebber en Zuid-Afrika blijft over als enig door blanken bestuurd land in Afrika. De Zuid-Afrikaanse staat start met het rekruteren van zwarten als agenten en soldaten en Botha houdt een referendum over een nieuwe grondwet. Hij wint dit referendum en kleurlingen krijgen hun eigen parlement (minder dan 20% van de kleurlingen zou daadwerkelijk gaan stemmen). Ook trekt hij meer macht naar zich toe en benoemt voortaan de Presidentiële Raad. Een maand later zou hij de functies van president en premier verenigen in Staatspresident.
Ondertussen scheurt een radicale vleugel van de Nasionale Party zich af. Deze vleugel is tegen de hervormingen van Botha en groepeert zich onder de naam “Konservatieve Party”. Deze partij wint belangrijke tussenverkiezingen en haalt veel radikalen weg uit de Nasionale Party, wat de macht van de progressieven erin doet vergroten. Het ANC is dan begonnen met de oprichting van basissen in (marxistische) buurlanden. Deze landen worden echter geplaagd door burgeroorlogen (Mozambique en Angola) wat de bewegingsvrijheid van het ANC beperkt.
In Zuid-Afrika wordt er meer geprotesteerd tegen de regering en de acties worden grimmiger. In 1980 begint het ANC een opstand in de Townships. “Collaborerende” zwarten worden vermoord, Willie Mandela was hier enorm extreem in. Zij liet hen levend verbranden in een rubberen band gevuld met benzine. Er volgt een, duidelijk niet doordachte, scholenboycot. Deze houdt in dat “onderwijs niet zou kunnen zonder vrijheid” en niemand van de zwarten gaat nog naar school (Lost Generation-effect). Wanneer het leger de orde herstelt in de Townships, leidt dit tot een internationale boycot en economische crisis.
Botha wordt in 1989 aan de kant gezet, hij neemt dus geen vrijwillige afstand van zijn positie. Hij wordt opgevolgd door Frederik Willem de Klerk. De Klerk zou volgende hervormingen doorvoeren;
• bannelingen mogen terugkomen; • Namibië wordt onafhankelijk; • herroept het verbod op het ANC en laat Mandela vrij; • doet aan geheime onderhandelingen met het ANC; • tussen februari 1991 en juli 1991 begint hij met de afbraak van de Apartheid. Hierdoor wordt de internationale boycot opgeheven.
In plaats van rust en orde, ontstaat er een geweldexplosie in Zuid-Afrika. Interne verdelingen tussen de zwarten zijn de oorzaak van ongeveer 2000 doden per jaar. Deze verdelingen worden soms aangemoedigd door blanken, zo wordt b.v. Inkata gesponsord door blanken. Er is een jaarlijkse stijging van de criminaliteit van twintig tot dertig procent, goed voor 12 000 doden per jaar en blanken sluiten zich op in villaforten. De economie blijft achteruitgaan, wat ertoe leidt dat zwarten massaal naar de steden verhuizen en slums/bidonvilles vorm beginnen te krijgen. Meer en meer blanken stemmen op de Konservatieve Party en de Klerk organiseert een referendum. Hierin vraagt hij de toestemming voor verdere hervormingen, waar 70% vóór stemt. Die 70% is te verklaren door de vergiftiging van het materialisme, het individualisme en de dubbelzinnigheid van de vraagstelling van het referendum.
In 1993 wordt het akkoord gesloten waarin Zuid-Afrika een “democratische, multi-raciale staat” wordt. Het is het einde van de Apartheid.
