Uit den Ouden ...

Hoe dit onderzoek beginnen? Het lijkt mij het beste dit te doen aan de hand van een analyse van de begrippen “abortus vrij” en “atoomenergie neen bedankt”. Vaak wordt gezegd, dat deze roekeloos progressieve maatschappijcriticasters hier een denkfout maken. In het einde van de analyse, zal men zien dat de knoop veelal ergens anders ligt. (2)

Wat bedoelt men, wanneer men tegen kernenergie is? Men vindt het risico van deze energievorm te groot, waardoor het een bedreiging van ons leven vormt. De twee tegengestelde belangen zijn hier: De VRIJHEID (van de ondernemers) en de beveiliging van het LEVEN. (3) Wie tegen kernenergie is, stelt dus duidelijk dat het leven boven de individuele vrijheid gaat.

Hoe zit het bij de behandeling van abortus? Men vindt dat de individuele VRIJHEID boven het recht op LEVEN (van de ongeboren vrucht) gaat. Twee dingen vallen hier op: Ten eerste, iedereen die denkt, stelt een hiërarchie in van bepaalde waarden (A is belangrijker dan B). Ten tweede, men zou hier een inconsequentie kunnen inroepen door te zeggen dat in het ene geval het leven primeert en in het tweede geval de individuele vrijheid. Men zou meer logica van een maatschappelijk betrokken mens mogen verwachten, zou het dan luiden.

Dit tweede punt wordt meestal gebruikt om zowel het verwerpen van kernenergie als het aanvaarden van abortus als drogreden af te schilderen. Mijn inziens is dit een verkeerd argument. Ziehier waarom. Bij het afwijzen van kernenergie gaat het leven voor de vrijheid. Dat is voor iedereen duidelijk. Maar of men bij abortus de vrijheid boven het leven stelt is een andere zaak. De voorstanders van abortus ontkennen –om te ontsnappen aan de leuze abortus = moord – dat de ongeboren vrucht menselijk leven inhoudt. Wat het wel is, weet ik dan niet; het is hier ook niet van belang. Waar het om gaat is dat het géén leven inhoudt.

Hoe komen sommigen ertoe dit te zeggen? Deze vraag kan men enkel beantwoorden door vast te stellen, dat zij een andere visie op de mens hebben dan wij. Ik zal nu proberen, door verschillende visies tegen mekaar af te wegen, tot een weerlegging van “abortus vrij” te komen.

Een bekend voorstander van het uit het strafwetboek halen van abortus, is Prof. A. Heyvaert. In een recent NSV-debat stelde hij dat abortus uit de illegaliteit gehaald diende te worden, wat –naar zijn zeggen- geen legalisering inhield. Maar wie Prof. Heyvaert beter kent, weet dat hij mens en dier gelijkstelt. Dit heeft hij trouwens op het debat ook laten doorschijnen, toen hij evenwel enkel hoorbaar voor de eerste rijen, half mompelend, de bedenking maakte dat hij “eraan twijfelt of er een verschil is tussen mens en dier”.

Dit heeft verschillende gevolgen voor het mensbeeld. In zijn optiek bestaan enkel natuurlijke, fysische impulsen. Het gehele leven is op voorhand gebonden door vaststaande wetten. Morele waarden en geestelijke bouwstenen kent de mens dan ook niet: hier redeneert men sterk biologisch, waardoor abortus (en euthanasie en uiteindelijk elke vernietiging van leven) geen moreel probleem inhoudt, waardoor mede inderdaad ieder zijn zin mag doen. Een tweede bedenking die men moet maken is de volgende. De stelling dat het leven –er is enkel het dierlijke en plantaardige- op voorhand vaststaat (de mens kent de geestelijke kwaliteit niet om de werkelijkheid te inspireren), maakt de mens tot een immobiel wezen. Er zit geen evolutie, wording in.

Het is op dit tweede punt dat de tegenstanders van abortus vooral inhaken. Voor hen is elke mens een mens in aanleg. Door het consequent toepassen van dit Aristotelisch principe, komt men tot de eenvoudige slotsom, dat de ongeboren vrucht evenzeer een mens in aanleg is als een pasgeboren kind of een 20-jarige. Men dient hierbij wel op te merken dat een mens in zijn leven zijn beperktheid probeert te verminderen; het bereiken van volmaaktheid is iets helemaal anders.

Een confrontatie tussen de verschillende opvattingen, struikelt dus op het verschillende mensbeeld, dat de respectievelijke partijen hebben. Beide zitten op een verschillende golflengte, waardoor een toetsing van de twee opvattingen aan mekaar niet mogelijk is.

Wat kan men dan doen, om tot een oplossing van het probleem te komen? Wie zegt dat er geen oplossing is, aanvaardt tegelijkertijd geen absolute waarden waardoor beide opvattingen evenveel recht op bestaan hebben. Tactisch gezien, is er één oplossing. Men moet proberen zich in de denkwereld van de tegenstander in te leven, om zo al de elementen die erin zitten, tegen mekaar af te wegen. Is de tegenstander verkeerd, dan zal men contradicties van fundamentele aard ontdekken. Het probleem is dan dat men de gehele denkwereld van de andere moet kennen, wat veel tijd vraagt. (4)

Bij Prof. Heyvaert kan men zo bijv. wijzen op volgende inconsequenties: de mens is een geconditioneerd wezen, een dier onder de dieren, dat dezelfde slaafsheid tegenover zijn leven vertoont als alle andere dieren.

Voor de mens wil hij echter individuele vrijheid, terwijl alle zoogdieren meer of minder collectief levensverschijnselen zijn, die zich te richten hebben naar de leider van de groep. (morele opwerpingen passen niet, omdat die niet in het systeem aanwezig zijn. Bijgevolg kunnen er geen morele contradicties bestaan en vindt men de inconsequenties op een voor een moreel denkend mens bevreemdend vlak.) Dat is een fundamentele onvolkomenheid in zijn denksysteem, gezien het feit dat blijkbaar de mens dan toch niet volkomen dier is, waardoor het verwerpen van morele waarden op de helling komt te staan. Het gaat niet op in een debat tot de vaststelling welles-nietes te komen omdat dit niets oplost, integendeel.

Daarom is het noodzakelijk eerst te begrijpen wat de andere zegt, voor men op zijn stellingen dieper kan ingaan. Hieruit straalt een fundamenteel menselijke houding. Wie niet zeker is van zichzelf, neemt een krampachtig-verdedigende houding aan. Wie weet dat hij het bij het juiste eind heeft, laat zijn tegenstander rustig uitspreken. Hij zal, zoals vader Spaak het eens zei, zichzelf weerleggen. Daarom is een houding van rust en sereniteit tegenover ieder die van mening verschilt, een eerste vereiste. Tenminste indien men op zoek is naar de waarheid. Daarom is het de plicht van elke rechtgeaarde nationalist nooit als eerste aan te vallen (in letterlijke en figuurlijke zin), maar zal hij des te meer, wanneer men hem ten onrechte belaagt, tweemaal zo krachtig terugslaan, wanneer men hem het recht op mening en beleving hiervan ontzegt.

Guy de Paep


Signaal 8ste Jaargang februari/maart, P. 3, Het nationalistische mensbeeld
[Integraal overgenomen, spelling aangepast]



(1) Uiteraard zijn er ook mensen en organisaties, die geen bepaald mensbeeld voor ogen hebben en hun organisatiestructuur als enige belangrijke doel op zich beschouwen. Hen ontbreekt elk idealisme en is enkel macht verwerven/vasthouden van belang. Dezen, alsmede de andere opportunisten, laat ik hier buiten beschouwing.

(2) Toch zullen vele “linksen”, die eigenlijk meelopers zijn, hierop stranden.

(3) De vraag in hoeverre kerncentrales gevaarlijk zijn is een feitenkwestie, die ik buiten beschouwing laat.

(4) Ieder heeft het recht zich te vergissen, en dient ook hierin met respect benaderd te worden. Wiens reactie impulsiviteit steunt, geeft blijk van ongemotiveerdheid en bijgevolg van meeloperij. Elke mening zij of hij ook draagt.