Monarchie

Inleiding

Een prinse van Oranje
ben ik, vrij onverveerd,
den Koning van Hispanje
heb ik altijd geëerd.

Zo luidt de tekst van de tweede helft van het eerste couplet van het Wilhelmus, thans het nationale volkslied van Nederland. Het beschrijft hoe de Nederlanden de Spaanse koning hebben geëerd, inderdaad, hébben geëerd. Vanaf de jaren ’60 van de 16de eeuw kwamen de Nederlanden in opstand tegen de Spaanse heersers wat leidde tot een reeks van gevechten en conflicten die pas volledig eindigde in 1648 met de Vrede van Münster waarbij Spanje (Noord-) Nederland erkende als onafhankelijke staat. Deze periode is men in de 19de eeuw, tijdens de opkomst van de romantiek en het nationalisme, gaan bestempelen onder de term “Tachtigjarige Oorlog” waarbij men dus deze doet starten in het jaar 1568 met de inval van Willem van Oranje. Deze benaming is echter niet zo historisch correct aangezien de opstand vroeger begonnen waren. En wat dan aan te vangen met de twaalf jaren van vrede tussen 1609 en 1621 tijdens het Twaalfjarig Bestand, horen deze ook bij de oorlog? Daarom lijkt het me beter van te spreken over de Nederlandse Opstand dewelke uiteindelijk zou uitmonden in de Nederlandse onafhankelijkheid.

Met dit werk zal ik dan ook de (moeizame) weg richting de Nederlandse onafhankelijkheid beschrijven en zal ik hierbij speciale aandacht verlenen aan het Plakkaat van Verlatinghe, de officiële afzwering van koning Filips II van Spanje. Bij deze studie zal ik me dan ook beperken tot het eerste deel van deze zogenaamde “Tachtigjarige Oorlog” aangezien (Noord-)Nederland omstreeks het eerste decennium van de 17de eeuw reeds de facto onafhankelijk is. Wat erna volgde was het al eerdergenoemde Twaalfjarig Bestand en erna nog een twintigtal jaren van conflicten en gevecht op instigatie van de Spaanse kroon die evenwel niet veel aan de situatie van zelfstandigheid voor de Noordelijke Nederlanden zouden veranderen.