Ethiek

The man who ponders over objects of sense forms an attachment to them; from (that) attachment is produced desire; and from desire anger is produced; from anger results want of discrimination; from want of discrimination, confusion of the memory; from confusion of the memory, loss of reason; and in consequence of loss of reason. he is utterly ruined.

- Bhagavad Gita, II

De culturele degeneratie heeft de laatste jaren zo haar dieptepunt bereikt. Liefde is niet meer dan een chemische wisselwerking van enkele jaren, kinderen zijn ongelukjes en trouwen een samenwooncontract van gemiddeld drie jaar. Klassieke literatuur en kunst vergaren meer lagen stof dan geïnteresseerde blikken. En wat te denken van feestdagen, rituelen en religieuze diensten die hooguit nog een decadente betekenis dragen?

Mei’68 is perfect geslaagd in de afbraak van alle pijlers van onze samenleving. De wederopbouw waarin de Frankfurter Schule, feministen, marxisten en trotskisten het voortouw zouden nemen is er nooit van gekomen, maar dat heeft hen er niet van weerhouden te blijven afbreken. De elite van die mislukte revolutie bezet nog altijd de academische stoelen, de politieke mandaten en de opinieleidende posities, zodat eender welk alternatief nooit door zal breken. Een cultuur leidt tot verheffing of tot verval, aangezien dat eerste een verheffend ideaal vraagt zullen we per definitie blijven degenereren, hooguit met een toegenomen welvaart (al is ook dat nu nog maar de vraag).

Omdat de revolutie van Mei’68 echter nooit voltooid is moest natuurlijk wel iets in de plaats komen, dat is de ‘Westerse’ beschaving van de consumens geworden. De cultuur van de massaconsumptie leidt onvermijdelijk tot een decadentie die cultureel en maatschappelijk vernietigend uitwerkt maar tegelijk wel goed is voor de vrije lustenmarkt en daarom het turbokapitalisme de noodzakelijke nieuwe impulsen geeft. Niet voor niets worden die voormalige trotskisten nu in hun posities gehouden door diezelfde internationalistische turbokapitalisten, Mei’68 is al lang geen gevaar meer voor het Westen.

In 1469 werd Niccolò Machiavelli geboren in Florence. De veelbesproken figuur leefde in een tijdperk waarin West-Europa stond te trillen op haar grondvesten. De Renaissance, ontdekkingsreizen, de boekdrukkunst, Keizer Karel, noem maar op, het gebeurde allemaal tijdens het leven van Machiavelli.

Ten midden van deze woelige periode bestond Italië uit een schakering van stadstaten en gewesten, terwijl bv. Spanje en Frankrijk reeds eenheidsstaten werden. Een groot deel van zijn leven (van 1498 tot 1512) was hij actief in de politiek van de Florentijnse republiek. Hij stond er in die periode aan het hoofd van de tweede kanselarij. Ik ga hier niet heel de werking van deze stadstaat uitleggen, gezien dit niet zou bijdragen aan het verdere verloop van het artikel. Waar ik op wil wijzen is dat dit een vrij machtige positie was en dat hij aan het hoofd stond van bijvoorbeeld defensie, binnenlandse aangelegenheden…

Waar is Burke gebleven? En Nisbet? En Weaver? En tal van anderen? Deze vragen drukken me dikwijls met de neus op de feiten. Er is veel naamconservatisme in ons kleine landje. En er zal nog meer naamconservatisme bijkomen als nieuwe neoconservatieve en liberale internetmedia straks als paddenstoelen de grond uitschieten. Maar het echte conservatisme lijkt steeds meer een vergeten zaak. Wanneer men het werk van Robert Nisbet leest, dan merkt men het verschil meteen. Tegenover het fletse hedendaagse neoconservatisme dat bepaalde items najaagt als islam, meningsuiting, democratie en vrije markt, is het lezen van Nisbet een verademing voor conservatieve geesten.

Enkele jaren geleden werd in Nederland het conservatisme nieuw leven ingeblazen door de oprichting van een Edmund Burke Stichting. Mannen als Kinneging, Spruyt en Livestro strooiden toen kwistig rond met grote boeken van grote namen als Burke, Weaver, Kirk en ook Nisbet. Dat was in het begin. Na enkele jaren was en is er nog maar weinig Burke te bespeuren. Wat restte was Plato, Leo Strauss en wat aanvullend materiaal, veelal tijdloos en ahistorisch van karakter. Nu zal ik hier niet alleen maar kwaad over spreken; het was onder meer een stuk politieke urgentie en intellectuele onderbezetting die tot keuzes leidden waar men achteraf al dan niet gelukkig over kan zijn. Maar jammer is het wel. Zeker in een tijd waarin politiek pragmatisme en populistische hysterie in elkaar over lijken gaan.

Om deze weinig opzienbarende constateringen kracht bij te zetten en in te vullen, hebben we, als conservatieve leeskring in Groningen, besloten het werk van Nisbet ter hand te nemen. Robert Nisbet (1913-1996) heeft tal van boeken geschreven, maar één boekje leek ons een goede inleiding tot zowel Nisbet als tot het traditionele conservatisme: Conservatism – Dream and Reality, een werk waarin Nisbet de contouren schetst van de conservatieve ideologie (sic!). Hieronder volgt een weergave van het eerste hoofdstuk uit dit boek, genaamd: "Sources of Conservatism".

Robert Nisbet legt het jaartal 1830 ten grondslag aan het conservatisme; het jaar waarin in Engeland voor het eerst het zogenaamde conservatisme onderdeel ging uitmaken van het politieke discours. Qua filosofische inhoud was het echter Edmund Burke die vanaf 1790, met name in diens Reflections on the Revolution in France, de conservatieve thema’s naar voren schoof die vanaf dan de gehele negentiende eeuw hun weg zouden vinden binnen het conservatieve denken. Burke zag in dit werk niet minder dan een Europese revolutie met daaraan ten grondslag de Franse Revolutie. Jaren later zag op soortgelijke wijze iemand als Alexis de Tocqueville zijn werk Old Regime and the French Revolution oorspronkelijk als het eerste deel van een groter werk: The European Revolution.

Algemeen wordt aangenomen dat het leger van de Verenigde Staten van Amerika het sterkste leger ter wereld is. De VS is “de” leidende macht inzake de ontwikkeling en toepassing van de nieuwste en modernste bewapening, tactieken en opleiding. Toch slaagt het sterkste leger ter wereld er niet in om een “boeren”-leger als dat van de Taliban in Afghanistan te verslaan. Integendeel zelfs, de Taliban is na al die jaren er enkel nog sterker uit gekomen. Toch beschikt de Taliban naar schatting over gevoelig minder troepen dan de coalitiestrijdkrachten die toch meer dan superieur bewapend zijn. Hoe is het mogelijk dat het meest technologische leger van de wereld hier niet kan zegevieren?

Afgelopen lente is een Japanse anime gebaseerd op de ‘light novel’ ‘Toshokan Sensou’ (Bibliotheek Oorlog) verschenen. Deze serie (12 afleveringen) speelt zich af in een alternatief universum waarin de constante en veelzijdige stroom aan informatie voor massale publieke onrust zorgde.

Daarom werd de ‘Media Verbeteringswet’ (MVW) gelanceerd en het ‘Media Verbeteringscomité’ (MVC) opgericht. Dit comité, in feite een gewapende militie, kreeg het recht inspecties, confiscaties en vervolging uit te voeren wanneer ze vermoedt dat de vrije meningsuiting misbruikt wordt voor het schenden van ‘mensenrechten’ (een begrip dat niet toevallig nergens in de serie nader verklaard wordt).

Je kan al raden dat de MVC alle vormen van dissidentie begon te verbieden ‘in naam van de mensenrechten’. Echter, de MVW bleek in conflict met de ‘Bibliothecaire Vrijheidswet’ (BVW), welke absolute vrije meningsuiting in bibliotheken toestaat. Onder het voorwendsel van deze wet zijn lokale overheden de bibliotheken tot halve burchten uit gaan bouwen, en richtte de ‘Bibliothecaire Verdedigingsmacht’ (BVM) op. Bibliotheken werden zodoende de enige uitzondering voor de MVC, ze mag er inspecties uitvoeren, maar de BVM mag dan wel gewapende weerstand bieden. Daarnaast heeft de BVM een hele trukendoos, zoals literatuur van confiscatie redden door het opvorderen voor de bibliotheek.

“Eerst zult ge de sirenen ontmoeten, die eenieder betoveren, die geraakt in hun buurt. Voor de man, die komt in hun nabijheid, is de thuiskomst verkeken, als hij niet op zijn hoede is, maar naar hun stem luistert. Hij zal noch zijn vrouw noch zijn kinderen terugzien, die zich al verheugden op zijn komst. Met de betovering van hun lied, dat zij zingen waar zij zitten op een hooggelegen weide, die met het verblekend gebeente van hun slachtoffers bezaaid is, brengen zij de onvoorzichtige in hun ban. Zeil dus snel voorbij die gevaarlijke plaats, en opdat niemand uwer mannen hun vervoerend gezang zal kunnen horen, moet ge hun oren met bijenwas verzegelen, na die eerst gesmolten te hebben. Doch mocht ge zelf hun toverlied willen horen, laat u dan aan handen en voeten vastbinden aan de grote mast. Vrij kunt ge dan genieten van de dubbelzang der Sirenen. Maar zeg het uw mannen tevoren, dat ze nòg vaster nu binden naar mate gij dringender smeekt om ontbonden te worden.” (Circe aan Odysseus) (1)

Open VLD lanceerde een wetsvoorstel voor de uitbreiding van de Euthanasiewetgeving. Dit voorstel kon weliswaar op niet veel bijval rekenen bij de andere meerderheidspartijen, slechts de socialistische oppositiepartijen gaven hun steun.

Natuurlijk blijft het de vraag in welke mate de ‘Christelijke’ partijen als CD&V zich tégen het voorstel kanten en blijven verzetten. Daarom deze opinietekst, waar ik euthanasie en hulp bij zelfdoding tracht te toetsen aan een aantal conservatieve waarden en normen en zelfs Bijbelse teksten. Verder vergelijk ik de perceptie van patiënt en arts. Kortom, een ethische kijk op ’Mercy-killing’.